-
Notifications
You must be signed in to change notification settings - Fork 0
Expand file tree
/
Copy pathComplex Analysis Notes.tex
More file actions
2321 lines (1834 loc) · 125 KB
/
Complex Analysis Notes.tex
File metadata and controls
2321 lines (1834 loc) · 125 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
% \documentclass[lang=cn,newtx,10pt,scheme=chinese]{elegantbook}
\documentclass[theorem=false,mathfont=none,openany,sub3section]{easybook}
\usepackage[lang=cn]{eb-elegantbook}
\usepackage{lmodern}
\usepackage{codehigh}
\lstset{moreemph={nofont,thmenv}}
\renewcommand{\rmdefault}{lmr}
\renewcommand{\sfdefault}{lmss}
\renewcommand{\ttdefault}{lmtt}
\title{Real Analysis}
\subtitle{Lecture Notes}
\author{Stone Sun}
%\institute{Ocean University of China}
\date{\today}
%\version{}
\bioinfo{联系方式}{hefengzhishui@outlook.com}
%\extrainfo{注意:Elegant系列模板自 2023 年 1 月 1 日开始,不再更新和维护!}
\setcounter{tocdepth}{3}
\logo{logo.jpg}
\cover{cover.jpg}
% 本文档命令
% \usepackage{array}
\newcommand{\ccr}[1]{\makecell{{\color{#1}\rule{1cm}{1cm}}}}
% 修改标题页的橙色带
\definecolor{customcolor}{RGB}{32,178,170}
\colorlet{coverlinecolor}{customcolor}
% \usepackage{cprotect}
\addbibresource[location=local]{reference.bib} % 参考文献,不要删除
% 定义\btocgroup和\etocgroup命令把目录风格限制在组内,使其局部生效
\newcommand{\btocgroup}[1][toc]{\addtocontents{#1}{\string\begingroup}}
\newcommand{\etocgroup}[1][toc]{\addtocontents{#1}{\string\endgroup}}
%\SetTocStyle{chapter}{emph}{tocformat+ = \color{black}}
\let\ls\lstinline
\ebhdrset{footnotetype=flush}
\ctexset{
paragraph/numbering=false,
paragraph/beforeskip=1explus.2ex
}
\SetTocStyle{subsubsection}{sub2}{
tocindent=3.8em,
tocformat+=\color{blue}
}
\UseTocStyle{subsubsection}{sub2}{toc}
\begin{document}
\maketitle
\begin{center}
谨以此篇, 献给热爱分析的你.\par
\end{center}
\frontmatter
\begingroup
\renewcommand{\familydefault}{\rmdefault}
\tableofcontents
\endgroup
\newpage
\begin{center}
\Large
\textbf{前言}\par
\end{center}
\hspace{2em}
这是一份关于实分析(又名实变函数)的讲义, 主要涵盖了$\mathbb{R}^n$上的集合论与测度论, 同时讨论了Lebesgue可测、Lebesgue积分的基本概念和定理. 这份讲义是基于中国海洋大学的实变函数课程的讲义和笔记而写成的, 也参考了其他一些教材和讲义.\par
值得注意的是, 这门课程在不同开课学院的所占学分和所需学时是不同的. 所以这份讲义可能更适合每周3学时的同学学习参考.\par
这份讲义的描述角度是一位数学专业的学生, 因此我可能会采用一些更易于理解, 但不严格符合课程结构的叙述方式和顺序. 这些特性决定了这份讲义不会有太广泛的适用性.\par
笔者曾经试图撰写过常微分方程、微积分、线性代数等课程的讲义, 但由于时间和精力的限制, 这些讲义都没有完成. 这份讲义是笔者在2025年春季学期和暑期复习这门课程时完成的, 从某种程度上来讲这既是对此前未完成的讲义的一种补偿, 也是对自己本科二年级学习生活的一份总结. 我希望在这份讲义里更多地去体现我对Lebesgue测度的理解和我对分析学的认知. 尽管这些认知可能都是浅显的, 但我仍希望这些想法能够落到具体实际, 以作纪念和方便回顾.\par
除了上述这些想法之外, 我还希望基于此回忆一些学习时的一些有趣的理解, 作为一名可能对分析方向不太感兴趣的学生, 我的这份讲义可能不会带来任何有益的帮助, 反倒可能对基础分析概念的理解产生许多误解, 因此我更希望读者将这份讲义看作漫谈, 而非一份严谨的参考讲义, 同时我也很期待任何同学能够帮助我修正其中的任何错误.\par
\begin{flushright}
\text{Stone Sun}\\
\text{\today}
\end{flushright}
\mainmatter
\btocgroup
\UseTocStyle{chapter}{emph}{toc}
\chapter{基础集合论}
\etocgroup
\section{集合的运算}
\begin{definition}
设$A,B$是集合, 则有如下集合间运算和关系的定义:\par
\begin{itemize}
\item
$A\bigcup B=\{x|x\in A\text{或}x\in B\}$, 称为$A$和$B$的并集.
\item
$A\bigcap B=\{x|x\in A\text{且}x\in B\}$, 称为$A$和$B$的交集.
\item
$A\backslash B=\{x|x\in A\text{且}x\notin B\}$, 称为$A$和$B$的差集.
\item
$A\subseteq B$表示$A$是$B$的子集, 即$\forall x\in A, x\in B$.
\item
$A=B$表示$A$和$B$相等, 即$\forall x, x\in A\Leftrightarrow x\in B$.
\item
若$A\subset S, B=S\backslash A$, 则称$A$是$B$的补集, 记作$A^{c}$.
\end{itemize}
\end{definition}
针对抽象的集合, 我们有如下定义:\par
\begin{definition}
设$\varLambda $是一集合, 则称$\{A_{\lambda}\}$是一集族, 其中$\lambda\in\varLambda$.\par
特别的, 若$\varLambda=\{1,2,\cdots,n\}$, 则称$\{A_{1},A_{2},\cdots,A_{n}\}$是一集列.\par
\end{definition}
集合的运算满足下面的定律:\par
\begin{theorem}
设$A,B,C$是集合, 则下列命题成立:\par
\begin{itemize}
\item $A\cup (B\cup C)=(A\cup B)\cup C$.
\item $A\cap (B\cap C)=(A\cap B)\cap C$.
\item $A\bigcap (\bigcup_{\lambda \in \varLambda}B_{\lambda})=\bigcup_{\lambda \in \varLambda}(A\bigcap B_{\lambda})$.
\item $A\bigcup (\bigcap_{\lambda \in \varLambda}B_{\lambda})=\bigcap_{\lambda \in \varLambda}(A\bigcup B_{\lambda})$.
\item $(\bigcap_{\lambda \in \varLambda}A_{\lambda})^{c}=\bigcup_{\lambda \in \varLambda}A_{\lambda}^{c}$.
\item $(\bigcup_{\lambda \in \varLambda}A_{\lambda})^{c}=\bigcap_{\lambda \in \varLambda}A_{\lambda}^{c}$.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{proof}
证明略.
\end{proof}
基于上面给出的集合间运算的性质, 我们作下面的特殊定义, 这些定义将会在未来某些测度论的定理中用到.\par
\begin{definition}
设$\{A_n\}$是一集列, 则称集合$\underset{N=1}{\overset{\infty}{\bigcap}}\underset{n=N}{\overset{\infty}{\bigcup}}A_n$为集列$\{A_n\}$的上限集, 记作$\limsup_{n \to \infty}A_n$.\par
设$\{A_n\}$是一集列, 则称集合$\underset{N=1}{\overset{\infty}{\bigcup}}\underset{n=N}{\overset{\infty}{\bigcap}}A_n$为集列$\{A_n\}$的下限集, 记作$\liminf_{n \to \infty}A_n$.\par
\end{definition}
针对上限集和下限集, 我们有如下等价定义:\par
\begin{theorem}
设$\{A_n\}$是一集列, 则有如下等价定义:\par
\begin{itemize}
\item $x\in \limsup_{n \to \infty}A_n\Leftrightarrow \forall N, \exists n_0\geqslant N, x\in A_{n_0}$.
\item $x\in \liminf_{n \to \infty}A_n\Leftrightarrow \exists N, \forall n\geqslant N, x\in A_{n}$.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{proof}
上面的等价定义是利用命题的存在性和任意性得到的, 这种证明方法会在后续经常用到. 通俗来讲, 即: 并集表示存在性, 交集表示任意性.\par
\end{proof}
现在我们给出下面一些性质, 很好的描述了上限集和下限集在给定的集列上的关系:\par
\begin{theorem}
给定$\{A_n\}$是一集列, 则下列命题成立:\par
\begin{itemize}
\item $(\limsup_{n \to \infty}A_n)^{c}=\liminf_{n \to \infty}(A_n)^{c}$.
\item $(\liminf_{n \to \infty}A_n)^{c}=\limsup_{n \to \infty}(A_n)^{c}$.
\item $\bigcap_{n}^{\infty}A_n \subset \liminf_{n \to \infty}A_n\subset \liminf_{n \to \infty}(A_n)\subset \bigcup_{n}^{\infty}A_n$.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{proof}
前两个命题是利用上面给出的等价定义得到的. 这两个命题实际上解释了上限集和下限集的关系.\par
对于第三个命题, 首先考虑$\liminf_{n \to \infty}A_n\subset \liminf_{n \to \infty}(A_n)\subset$: 若$x\in \liminf_{n \to \infty}A_n$, 则$\exists N, \forall n\geqslant N, x\in A_n$, 这说明$x$在无穷多个$A_n$中出现, 因此$x\in \liminf_{n \to \infty}(A_n)$.\par
再考虑$\bigcap_{n}^{\infty}A_n \subset \liminf_{n \to \infty}A_n$: 若$x\in \bigcap_{n}^{\infty}A_n$, 则$\forall n, x\in A_n$, 因此$x\in \liminf_{n \to \infty}A_n$.\par
类似地我们也有$\liminf_{n \to \infty}(A_n)\subset \bigcup_{n}^{\infty}A_n$: 若$x\in \liminf_{n \to \infty}(A_n)$, 则$\exists N, \forall n\geqslant N, x\in A_n$, 因此$x\in \bigcup_{n}^{\infty}A_n$.\par
\end{proof}
\begin{definition}
集列$\{A_n\}$是收敛的, 当且仅当$\limsup_{n \to \infty}A_n=\liminf_{n \to \infty}A_n$. 此时记$\lim_{n \to \infty} A_n=\limsup_{n \to \infty}A_n=\liminf_{n \to \infty}A_n$为集列$\{A_n\}$的极限.\par
\end{definition}
\begin{corollary}
若递增集列$\{A_n\}$是收敛的, 则$\limsup_{n \to \infty}A_n=\liminf_{n \to \infty}A_n=\bigcup_{n}^{\infty}A_n$.\par
若递减集列$\{A_n\}$是收敛的, 则$\limsup_{n \to \infty}A_n=\liminf_{n \to \infty}A_n=\bigcap_{n}^{\infty}A_n$.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
递增集列有$\forall n, A_n\subset A_{n+1}$, 因此$\bigcup_{n}^{\infty}A_n=\lim_{n \to \infty}A_n =\limsup_{n \to \infty}A_n=\liminf_{n \to \infty}A_n$.\par
递减集列有$\forall n, A_n\supset A_{n+1}$, 因此$\bigcap_{n}^{\infty}A_n=\lim_{n \to \infty}A_n =\limsup_{n \to \infty}A_n=\liminf_{n \to \infty}A_n$.\par
\end{proof}
下面我们给出一类特殊的集合, 为了定义这种集合, 我们首先定义环和$\sigma$-代数的概念.\par
\begin{definition}
设$\mathcal{A}\subset 2^{X}$, 且满足$\forall A,B\in \mathcal{A}$, 都有$A\cup B\in \mathcal{A}$, $A\backslash B\in \mathcal{A}$, 则称$\mathcal{A}$为一个环.\par
若$\mathcal{A}$满足$\emptyset\in \mathcal{A}$, $\forall A\in \mathcal{A}$, $A^{c}\in \mathcal{A}$, $A_k \in \mathcal{A}, \bigcup_{k=1}^{+\infty}A_k\in \mathcal{A}$, 则称$\mathcal{A}$为一个$\sigma$-代数.\par
$\mathbb{R}^n$中所有包含开集的$\sigma$-代数称为Borel集.\par
\end{definition}
\newpage
\section{集合的对等}
\begin{definition}
设$A,B$是集合, 则称$A$和$B$是对等的, 当且仅当$\exists f:A\to B$, $f$是双射. 此时记$A\sim B$表示$A$和$B$是对等的.\par
\end{definition}
\begin{lemma}
若$A\sim B$, $C \sim D$, $A\cap C=\emptyset$, $B\cap D=\emptyset$, 则$A\cup C\sim B\cup D$.\par
\end{lemma}
\begin{proof}
设$f:A\to B$是双射, $g:C\to D$是双射, 则定义映射$h:A\cup C\to B\cup D$如下:
\begin{equation*}
h(x)=
\begin{cases}
f(x), & x\in A\\
g(x), & x\in C
\end{cases}
\end{equation*}
显然$h$是单射, 且对于任意$y\in B\cup D$, 存在$x\in A\cup C$, 使得$h(x)=y$, 因此$h$是满射. 因此$h$是双射, 即$A\cup C\sim B\cup D$.\par
\end{proof}
\begin{theorem}
若$A\sim B$, $C \sim D$, 且这两个对等关系可以用同一个映射$\phi$来表示, $C\subset A$, $D\subset B$, 则$A\backslash C\sim B\backslash D$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
$\forall x \in A\backslash C$, 令$f(x)=\phi(x)\in B$, 下证$f(x)\in B\backslash D$:\par
若$f(x)\in D$, 则$\exists x_0 \in C$, $f(x)= \phi(x)= \phi(x_0)$.\par
于是$A\backslash C\sim B\backslash D$.\par
\end{proof}
\begin{proposition}
对于任何映射$\phi$, 都有:\par
\begin{itemize}
\item $\phi(A\cup B) = \phi(A)\cup \phi(B)$.
\item $\phi(A\cap B) \subset \phi(A)\cap \phi(B)$.
\item $\phi^{-1}(A\cup B) = \phi^{-1}(A)\cup \phi^{-1}(B)$.
\item $\phi^{-1}(A\cap B) = \phi^{-1}(A)\cap \phi^{-1}(B)$.
\end{itemize}
\end{proposition}
\begin{remark}
这里不再证明上述命题, 这些命题是映射的基本性质, 其证明可以通过直接验证映射的定义来完成.\par
\end{remark}
下面我们自然会想到, 这种描述集合对等的想法是否和集合本身的性质有关, 于是有下面的定理:\par
\begin{theorem}
(Bernstein) 若$A\sim B_0\subset B$, $B\sim A_0\subset A$, 则$A\sim B$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
为了证明这个事实, 我们需要利用一个引理, 说明集合在一个给定映射下的分解.\par
若有$f: X\rightarrow Y$, $g: Y\rightarrow X$, 则存在分解$X=A\cup A^{\sim}$, $Y=B\cup B^{\sim}$, 其中$f(A)= B$, $g(B^{\sim})=A^{\sim}$, $A\cap A^{\sim} = \emptyset$, $B\cap B^{\sim} = \emptyset$.\par
设$A\sim B_0\subset B$, 则存在$f: A\to B$是双射, $g: B_0\to A_0$是双射, 则定义映射$h: A\cup A^{\sim}\to B\cup B^{\sim}$如下:\par
\begin{equation*}
h(x)=
\begin{cases}
f(x), & x\in A\\
g(x), & x\in A^{\sim}
\end{cases}
\end{equation*}
显然$h$是单射, 且对于任意$y\in B\cup B^{\sim}$, 存在$x\in A\cup A^{\sim}$, 使得$h(x)=y$, 因此$h$是满射. 因此$h$是双射, 即$A\cup A^{\sim}\sim B\cup B^{\sim}$.\par
于是$A\sim B$.\par
\end{proof}
\newpage
\section{集合的基数}
在上面, 我们抽象讨论了集合的基数的一些性质, 现在为了更进一步分析不同的集合, 并且引入在Lebesgue测度中常用到的可列集, 我们首先作下面的这些定义:\par
\begin{definition}
若存在$n\in \mathbb{N}$满足$A\sim M_{n}$, 则称$A$是有限集, 其中$M_{n}=\{1,2,\cdots,n\}$. 否则称为无限集.\par
若$\mathbb{N}$满足$A\sim \mathbb{N}$, 则称$A$是可列集.\par
\end{definition}
\begin{remark}
这里的可列集是指可以和自然数集$\mathbb{N}$一一对应的集合, 也就是可以被自然数标号的集合.\par
另一方面, 在一些实分析的参考书中, 可列集也被称为可数集, 这里的定义是一致的, 因此我们统一称之为可列集.\par
\end{remark}
\begin{theorem}
任何无限集都有一个可列的真子集.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
由题, $\exists a_1\in A$, $A\backslash \{a_1\} \ne \emptyset$. 于是$\exists a_2 \in A\backslash \{a_1\}$, $A\backslash \{a_1,a_2\} \ne \emptyset$.\par
类似地, 我们有$\exists a_k, a_k \in A\backslash \{a_1,a_2,\cdots,a_{k-1}\}$, $A\backslash \{a_1,a_2,\cdots,a_k\} \ne \emptyset$.\par
于是可以取$A'=\{a_1,a_2,\cdots\}$, 则$A'$是$A$的一个可列的真子集.\par
真子集是由永远可以再取一个元保证的.\par
\end{proof}
在讨论下面的性质之前, 我们首先需要定义集合的基数. 通俗来解释, 这就是集合的大小.\par
\begin{definition}
设$A,B$是集合, 则称$A$的基数为$|A|$, 定义如下:\par
\begin{itemize}
\item 若$A\sim \mathbb{N}$, 则称$|A|=\aleph_{0}$.
\item 若$A\sim M_n$, 则称$|A|=n$.
\end{itemize}
\end{definition}
\begin{remark}
能够从定义中很自然的得到下面的一系列性质:\par
\begin{itemize}
\item 若$A\sim B$, 则$|A|=|B|$.
\item 若$A\subset B$, 则$|A|\leqslant |B|$.
\end{itemize}
\end{remark}
\begin{theorem}
可列集的无限子集一定可列.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
取$A= B_0\subset B$, $\phi: A\rightarrow A$, 于是有$|A|\leqslant |B|$.\par
设$B$可列, 于是有$|B|=\aleph_{0}$, 因此$|A|\leqslant |B|=\aleph_{0}$.\par
由于$\exists C\subset B$为无限的, 因此$|B|\geqslant |C|$, 下证$\exists D, |D|=\aleph_{0}$.\par
由于$B$是可列集, 因此可以找到一个可列的真子集$D\subset B$, 且$|D|=\aleph_{0}$.\par
于是$A$的无限子集$C$也是可列的, 即$|C|=\aleph_{0}$.\par
因此可列集的无限子集一定可列.\par
\end{proof}
针对上面给出的定义, 我们再来讨论基数的运算:\par
\begin{proposition}
\begin{itemize}
\item 若$|A|=\aleph_{0}$, $|B|=\aleph_{0}$, 则$|A\cup B|=\aleph_{0}$.
\item 若$|A|=\aleph_{0}$, $|B|=n$, 则$|A\cup B|=\aleph_{0}$.
\item 若$|A_i|=\aleph_{0}, i =1,2,\cdots, n$, 则$|\sum_{i=1}^{n}A_i|=\aleph_{0}$.
\item 若$|A_i|=\aleph_{0}, i =1,2,\cdots$, 则$|\sum_{i=1}^{\infty}A_i|=\aleph_{0}$.
\end{itemize}
\end{proposition}
下面我们讨论集合的乘积, 这事实上是由一般集合构造而成的, 我们这里给出其定义, 并相应给出其运算的性质:\par
\begin{definition}
设$A,B$是集合, 则称$A\times B=\{(a,b)|a\in A, b\in B\}$为$A$和$B$的笛卡尔积, 又称为集合的乘积.\par
\end{definition}
\begin{proposition}
集合的乘积的基数具有以下性质:\par
\begin{itemize}
\item 若$|A|=n$, $|B|=m$, 则$|A\times B|=nm$.
\item 若$|A|=\aleph_{0}$, $|B|=\aleph_{0}$, 则$|A\times B|=\aleph_{0}$.
\item 若$|A|=\aleph_{0}$, $|B|=n$, 则$|A\times B|=\aleph_{0}$.
\item 若$|A_i|=\aleph_{0}, i =1,2,\cdots, n$, 则$|\prod_{i=1}^{n}A_i|=\aleph_{0}$.
\end{itemize}
\end{proposition}
\begin{remark}
这里的关于基数的性质和上面的性质类似, 我们都不再单独证明.\par
\end{remark}
事实上下面我们会考虑在一般的微积分中讨论的区间, 区间的基数事实上很复杂, 因为我们不能利用上面给出的任何集合来表示区间, 所以我们定义如下:\par
\begin{definition}
区间$[0,1]$的基数为$\aleph_{1}$, 又记为$c$.\par
\end{definition}
\begin{remark}
事实上区间$[0,1]$的基数是$\aleph_{1}$说明了任何区间的基数都为$\aleph_{1}$, 因为任何区间都可以和$[0,1]$一一对应.\par
\end{remark}
\begin{theorem}
$[0,1]$不是可列集.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
假设$[0,1]$是可列集, 则$[0,1]\sim \{1,2,\cdots\}$, 于是$[0,1]=\{a_1,a_2,\cdots\}$.\par
下面我们说明$\exists x \in [0,1]$, 但$x\ne a_k$, $\forall k\in \mathbb{N}$.\par
令$a_1=0.a_{11}a_{12}a_{13}\cdots$, $a_2=0.a_{21}a_{22}a_{23}\cdots$, $\cdots$, $a_k=0.a_{k1}a_{k2}a_{k3}\cdots$, $\cdots$.\par
作$b=0.b_{11}b_{22}b_{33}\cdots$, 其中$a_{kk}=1$时$b_{kk}=2$, $a_{kk}\ne 1$时$b_{kk}=2$.\par
令$b=x$, 则$b\in [0,1]$, 且$b\ne a_k$, $\forall k\in \mathbb{N}$.\par
于是$[0,1]$不是可列集.\par
\end{proof}
和上面的结果类似, 我们下面开始讨论基数为$\aleph_{1}$的集合的基数.\par
\begin{proposition}
\begin{itemize}
\item 若$|A|=\aleph_{1}$, $|B|=\aleph_{1}$, 则$|A\cup B|=\aleph_{1}$.
\item 若$|A|=\aleph_{1}$, $|B|=\aleph_{0}$, 则$|A\cup B|=\aleph_{1}$.
\item 若$|A_i|=\aleph_{1}, i =1,2,\cdots, n$, 则$|\sum_{i=1}^{n}A_i|=\aleph_{1}$.
\item 若$|A_i|=\aleph_{1}, i =1,2,\cdots$, 则$|\sum_{i=1}^{\infty}A_i|=\aleph_{1}$.
\end{itemize}
\end{proposition}
\begin{proof}
对于第一个性质, 我们只需要证明两个区间的并还是区间即可, 这是显然的.\par
对于第二个性质, 由于$|A|=\aleph_{1}$, $|B|=\aleph_{0}$, 因此对于可列集, 可以把可列的那一部分放到不可列集中, 因此$|A\cup B|=\aleph_{1}$.\par
对于第三个性质和第四个性质, 我们只需要证明$[0,1]^{n}\sim [0,1]$和$[0,1]^{\infty}\sim [0,1]$即可, 这是显然的.\par
\end{proof}
上面的性质告诉我们, 实数集的基数为$\aleph_{1}$, 有理数集的基数为$\aleph_{0}$. 于是我们有下面的一系列结果.\par
\begin{corollary}
以整数 (或有理数) 为系数的多项式全体可列.\par
以实数为系数的多项式全体不可列.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
以整数 (或有理数) 为系数的多项式全体可以看作是$\mathbb{N}$的有限次笛卡尔积, 因此是可列的.\par
以实数为系数的多项式全体可以看作是$\mathbb{R}$的有限次笛卡尔积, 因此是不可列的.\par
\end{proof}
更进一步, 我们还希望讨论这两种基数之间的关系, 事实上我们有:\par
\begin{theorem}
$2^{\aleph_{0}}=\aleph_{1}$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
设$A$是可列集, 则$A\sim \mathbb{N}$, 因此$|A|=\aleph_{0}$.\par
于是$2^{A}=\{f:A\to \{0,1\}\}$, $|2^{A}|=2^{\aleph_{0}}$.\par
而$2^{A}$的基数是$\aleph_{1}$, 因为$2^{A}$是不可列的.\par
因此$2^{\aleph_{0}}=\aleph_{1}$.\par
\end{proof}
\begin{theorem}
(Cantor) 对于任意集合$A$, 都有$|A|<|2^{A}|$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
若$|A|=n$, 则$|2^{A}|=2^{n}$, 因此$|A|<|2^{A}|$.\par
若$|A|=\aleph_{0}$, 则$|2^{A}|=2^{\aleph_{0}}=\aleph_{1}$, 因此$|A|<|2^{A}|$.\par
若$|A|>\aleph_{0}$, 假设$\exists \phi: A\to 2^{A}$.\par
记$A_1=\{x:x\notin \phi(x)\}$, 则$A_1\subset 2^{A}$.\par
由于$A_1\ne \phi(x)$, $\forall x\in A$, 因此$A_1\notin \phi(A)$.\par
于是$|A|<|2^{A}|$.\par
\end{proof}
\newpage
\section{距离空间}
下面我们讨论距离和空间, 在这之前, 我们首先定义区间. 并相应得到距离的定义.\par
\begin{definition}
$I=\left\{x\in (x_1,\cdot, x_n): a_i<x_i<b_i,i=1,2,\cdots,n\right\}$称为开区间.\par
对任意区间, 都有$|l|=\prod_{i=1}^{n}(b_i-a_i)$称为区间的体积.\par
\end{definition}
在区间中任取两点, 都可以定义它们之间的距离, 于是我们有下面的定义:\par
\begin{definition}
设$x=(x_1,x_2,\cdots,x_n), y=(y_1,y_2,\cdots,y_n)$是$\mathbb{R}^n$中的两点, 则称$x$和$y$之间的距离为$\rho(x,y)=\left|\sum_{i=1}^{n}(x_i-y_i)^2\right|^{\frac{1}{2}}$.\par
\end{definition}
\begin{remark}
虽然上面的定义是在区间中定义的, 但事实上我们知道任何两点都可以在区间中找到, 因此上面的定义是可以推广到任意两点的, 这也就随之产生了距离的定义.\par
另一方面, 这里我们选择的是抽象的距离, 这是因为距离在更加广泛的空间中会有不同的定义, 但它们都表示两个点在对应空间中的相对“远近”.\par
\end{remark}
\begin{proposition}
对空间中任意给出的三个点$x$, $y$, $z$, 其距离满足如下性质:\par
\begin{itemize}
\item (非负性) $\rho(x,y)\geqslant 0$.
\item (对称性) $\rho(x,y)=\rho(y,x)$.
\item (三角不等式) $\rho(x,y)+\rho(y,z)\geqslant \rho(x,z)$.
\item (自反性) $\rho(x,y)=0\Leftrightarrow x=y$.
\end{itemize}
\end{proposition}
\begin{proof}
这里的性质是欧氏距离的基本性质, 其证明可以通过直接验证距离的定义来完成, 因此不再证明.\par
\end{proof}
\begin{definition}
若$m \to +\infty$时$\rho(x,x_m)\to 0$, 则称点列$\{x_m\}$收敛于点$x$, 记作$\lim_{m \to +\infty}x_m= x$.\par
\end{definition}
下面给出一个关于收敛的基本定理, 事实上在一般的数学分析中适用的定理大多都可以类似得到.\par
\begin{theorem}
若$x_m \to x$, $y_m \to y$, 则$m \to +\infty$时$\rho(x_m,y_m)\to \rho(x,y)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
由$x_m \to x$和$y_m \to y$, 则$m \to +\infty$时$\rho(x_m,x)\to 0$和$\rho(y_m,y)\to 0$.\par
于是有$\rho(x_m,y_m)\leqslant \rho(x_m,x)+\rho(x,y)+\rho(y,y_m)\to \rho(x,y)$.\par
即$m \to +\infty$时$\rho(x_m,y_m)\to \rho(x,y)$.\par
\end{proof}
类似地, 有了距离的定义之后我们就可以定义邻域, 进而得到许多特殊的集合的定义.\par
\begin{definition}
若$x_0\in \mathbb{R}^n$, $\forall \delta>0$, 称$x_0$的$\delta$-邻域为$O(x_0, \delta)=\{x\in \mathbb{R}^n: \rho(x,x_0)<\delta\}$.\par
\end{definition}
\begin{remark}
这里邻域的定义实际上表达的含义是以$x_0$为圆心, $\delta$为半径的一个开球的内部. 类似我们可以定义闭邻域, 但在实分析中很少用到.\par
\end{remark}
于是更进一步, 我们有一列数列收敛的等价表述:\par
\begin{theorem}
$x_m \to x$当且仅当$\forall \delta >0, \exists N >0 , \forall n\geqslant N, x_n \in O(x,\delta)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
$x_m \to x$即当$m \to +\infty$时$\rho(x_m,x)\to 0$, 因此对于任意$\delta >0$, 都存在$N>0$, 使得当$n\geqslant N$时, $\rho(x_n,x)<\delta$.\par
于是有$x_n \in O(x,\delta)$.\par
\end{proof}
下面我们定义一系列常用但有特殊性质的集合, 在这之前, 我们首先给出一个在实分析中常用定理的推广.\par
\begin{definition}
若$\exists x \in \mathbb{R}^n$, $\delta >0$, 使得$A\subset O(x,\delta)$, 则称$A$为有界集.\par
此时对于有界集$A$, 定义其直径为$\text{diam}(A)=\sup \left\{\rho(x,y): x,y\in A\right\}$.\par
\end{definition}
\begin{theorem}
(Bolzano-Weierstrass) 设$A\subset \mathbb{R}^n$是有界集, 则$A$中存在一个收敛的子列.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
设$A=\{x_m\}_{m=1}^{\infty}$, 则$\exists M>0$, $\forall m, \rho(x_m,0)<M$.\par
于是$\{x_m\}$是有界的, 因此根据一维的Bolzano-Weierstrass定理, $\{x_m\}$中存在一个收敛的子列.\par
即$A$中存在一个收敛的子列.\par
\end{proof}
下面我们对一个集合进行划分, 得到下面三种点的类型:\par
\begin{definition}
$E\subset \mathbb{R}^n$, $x_0 \in \mathbb{R}^n$:\par
\begin{itemize}
\item 若$\exists O(x_0, \delta) \subset E$, 则$x_0$是$E$的内点.
\item 若$\exists O(x_0, \delta)$, $O(x_0,\delta)\cap E = \emptyset$, 则$x_0$是$E$的外点.
\item 若$\exists O(x_0, \delta)$, $O(x_0,\delta)\cap E \ne \emptyset$, $O(x_0,\delta)\cap E^{c} \ne \emptyset$, 则$x_0$是$E$的边界点.
\end{itemize}
\end{definition}
\begin{proposition}
$E$和$E^{c}$的边界点相同.\par
\end{proposition}
\begin{proof}
设$x_0$是$E$的边界点, 则$\exists O(x_0, \delta)$, $O(x_0,\delta)\cap E \ne \emptyset$, $O(x_0,\delta)\cap E^{c} \ne \emptyset$.\par
于是$x_0$也是$E^{c}$的边界点.\par
反之, 若$x_0$是$E^{c}$的边界点, 则同理可得$x_0$也是$E$的边界点.\par
\end{proof}
事实上, 我们还有类似的点的定义, 下面给出常用的一些点的定义:\par
\begin{definition}
设$E\subset \mathbb{R}^n$, 则称$x_0$为$E$的聚点, 当且仅当$\forall \delta >0$, $\exists x\in E$, $x\ne x_0$, 使得$x\in O(x_0,\delta)$.\par
称$x_0$为$E$的孤立点, 当且仅当$\exists \delta >0$, 使得$O(x_0,\delta)\cap E=\{x_0\}$.\par
\end{definition}
\begin{remark}
事实上聚点的定义还有相关等价形式, 描述的内容都是当邻域范围很小时总能找到一个在这个邻域内不同于这个点的点.\par
\end{remark}
下面我们给出一些关于上面点的全体的定义, 这实际上是下面定义开集和闭集所需要的.\par
\begin{definition}
$E$中边界点全体称为边界, 记为$\partial E$.\par
$E$中聚点全体称为导集, 记为$E'$.\par
$E\cup E'$称为闭包, 记为$\overline{E}$.\par
\end{definition}
\begin{theorem}
设$A,B\subset \mathbb{R}^n$, 则:\par
\begin{itemize}
\item $A\subset B \Rightarrow A'\subset B'$.
\item $A\subset B \Rightarrow \overline{A}\subset \overline{B}$.
\item $\left(A\cup B\right)'=A'\cup B'$.
\item $\overline{A\cup B}=\overline{A}\cup \overline{B}$.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{proof}
设$A,B\subset \mathbb{R}^n$, 则$A\subset B \Rightarrow A'\subset B'$是显然的, 因为$A'$是$A$的聚点全体, 而$B'$是$B$的聚点全体, 因此$A'$中的点也一定在$B'$中.\par
同理, $A\subset B \Rightarrow \overline{A}\subset \overline{B}$也是显然的.\par
对于$\left(A\cup B\right)'=A'\cup B'$, 由于$A\cup B$的聚点是$A$和$B$的聚点的并, 因此$\left(A\cup B\right)'=A'\cup B'$.\par
对于$\overline{A\cup B}=\overline{A}\cup \overline{B}$, 由于$\overline{A\cup B}= (A\cup B)\cup (A\cup B)'$, 而$(A\cup B)'= A'\cup B'$, 因此$\overline{A\cup B}=\overline{A}\cup \overline{B}$.\par
\end{proof}
最后我们再给出一个定义, 用于描述集合的密集程度.\par
\begin{definition}
若$B$中任意点的任意邻域中都有$A$中的点, 则称$A$在$B$中是稠密的.\par
特别地, 若$A$在$\mathbb{R}^n$中是稠密的, 则称$A$是稠密集.\par
若不在任何集合中稠密, 则称$A$是疏朗集.\par
\end{definition}
\begin{remark}
我们通过一个例子来理解稠密性: $\mathbb{Q}$在$\mathbb{R}$中是稠密的, 因为对于任意实数$x$和任意$\delta >0$, 都可以找到一个有理数$q\in \mathbb{Q}$, 使得$q\in O(x,\delta)$.\par
类似地, 我们也有$\mathbb{Q}$在$\mathbb{R}\backslash \mathbb{Q}$中是稠密的, $\mathbb{R}\backslash \mathbb{Q}$在$\mathbb{Q}$中也是稠密的.\par
\end{remark}
\begin{theorem}
$A$在$B$中稠密当且仅当$B\subset \overline{A}$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
设$A$在$B$中稠密, 则对于任意点$x\in B$, $\forall \delta >0$, $\exists y\in A$, 使得$y\in O(x,\delta)$.\par
于是$\forall x\in B$, $x\in \overline{A}$, 因此$B\subset \overline{A}$.\par
反之, 若$B\subset \overline{A}$, 则对于任意点$x\in B$, $\forall \delta >0$, $\exists y\in A$, 使得$y\in O(x,\delta)$.\par
因此$A$在$B$中稠密.\par
\end{proof}
\begin{definition}
若集合$E$的每一点都为$E$的孤立点, 则$E$为孤立集.\par
若集合$E$满足$E'=\emptyset$, 则$E$为离散集.\par
\end{definition}
\begin{remark}
可以验证, 离散集一定是孤立集, 但反之未必, 例如$\mathbb{Z}$是离散集, 但不是孤立集.\par
\end{remark}
\newpage
\section{开集、闭集及其构造}
上一节我们具体讨论了利用距离来定义点的类型, 以及一些特殊的集合, 现在我们利用这些点的类型来定义开集和闭集.\par
\begin{definition}
若$E$中的全部点均为$E$的内点, 则称$E$为开集.\par
若$E$包含$E$的全部聚点, 则称$E$为闭集.\par
\end{definition}
\begin{remark}
$\emptyset$和$\mathbb{R}^n$都是既为开集又为闭集, 可以通过定义来验证.\par
\end{remark}
\begin{theorem}
开集有如下等价定义:\par
\begin{itemize}
\item $E$是开集当且仅当$E\cap (\partial E)=\emptyset$.
\item $E$是开集当且仅当$E^c$是闭集.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{theorem}
闭集有如下等价定义:\par
\begin{itemize}
\item $E$是闭集当且仅当$E'\subset E$.
\item $E$是闭集当且仅当$E^c$是开集.
\item $E$是闭集当且仅当$E=\overline{E}$.
\item $E$是闭集当且仅当$\partial E\subset E$.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{remark}
上面的结果可以根据定义自然得到, 因此这里我们不作证明.\par
事实上, 开集和闭集的定义是相对的, 这里我们利用距离来定义开集和闭集, 但我们还可以从拓扑的角度利用连续映射来定义开集和闭集. 在对应的条件下, 我们还可以得到相对开集和相对闭集的定义.\par
\end{remark}
下面我们讨论开集和闭集作运算后的性质:\par
\begin{theorem}
设$A_1,A_2,\cdots A_n \subset \mathbb{R}^n$, $B_1,B_2,\cdots \subset \mathbb{R}^n$, 则:\par
\begin{itemize}
\item $A_i$均为闭集时, $\bigcup_{i=1}^{n}A_i$是闭集.
\item $A_i$均为开集时, $\bigcap_{i=1}^{n}A_i$是开集.
\item $B_i$均为闭集时, $\bigcap_{i=1}^{\infty}B_i$是闭集.
\item $B_i$均为开集时, $\bigcup_{i=1}^{\infty}B_i$是开集.
\end{itemize}
\end{theorem}
\begin{proof}
我们只证明针对闭集的情形, 因为开集可以根据余集得到闭集.\par
设$A_i$均为闭集, 则$A_i=\overline{A_i}$, 因此$\bigcup_{i=1}^{n}A_i=\overline{\bigcup_{i=1}^{n}A_i}$. 于是$\bigcup_{i=1}^{n}A_i$是闭集.\par
同理, 对于$B_i$均为闭集的情形, 则$\left(\bigcap_{i=1}^{\infty}B_i\right)'\subset \left(\bigcap_{i=1}^{\infty}B_i'\right)\subset \bigcap_{i=1}^{\infty}B_i$, 因此$\bigcap_{i=1}^{\infty}B_i$是闭集.\par
\end{proof}
\begin{remark}
上述结果中$A_i$若为可列个时未必成立, 例如$\bigcup_{k=1}^{+\infty}\left[-1+\frac{1}{k},1-\frac{1}{k}\right]=(-1,1)$和$\bigcup_{k=1}^{+\infty}\left(-1-\frac{1}{k},1+\frac{1}{k}\right)=[-1,1]$.\par
\end{remark}
我们发现, 开集和闭集都拥有许多优良的性质, 因此我们给这类集合一个新的定义, 这里具体的性质在可测集中有所体现.\par
\begin{definition}
若$E$可表示为一列闭集的并, 则称$E$为$F_{\sigma}$集.\par
若$E$可表示为一列开集的交, 则称$E$为$G_{\delta}$集.\par
\end{definition}
\begin{corollary}
$F_{\sigma}^c$集是$G_{\delta}$集, $G_{\delta}^c$集是$F_{\sigma}$集.\par
$F_{\sigma}$集和$G_{\delta}$集都是Borel集.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
由开集和闭集的性质可得$F_{\sigma}^c$集是$G_{\delta}$集, $G_{\delta}^c$集是$F_{\sigma}$集.\par
Borel集事实上是由开集和闭集通过有限次的并、交、补运算得到的集合, 因此$F_{\sigma}$集和$G_{\delta}$集都是Borel集. (可以通过验证定义得到)\par
\end{proof}
下面我们考虑在一维实空间中成立的有限覆盖定理, 这里我们有更具体和一般的表述.\par
\begin{theorem}
有界闭集$E\subset \mathbb{R}^n$的任意开覆盖存在有限子覆盖.\par
\end{theorem}
\begin{remark}
这个定理的证明是不太显然的, 但它是实分析中一个非常重要的定理, 其证明可以通过紧性来完成, 我们会在泛函分析中更进一步讨论.\par
\end{remark}
下面我们来讨论开集和闭集的构造, 在讨论一般的情形前, 我们首先讨论最特殊的区间.\par
\begin{definition}
若$(\alpha, \beta)\subset G$且$\alpha \notin G$, $\beta \notin G$, 则称$(\alpha, \beta)$为$G$的构成区间.\par
\end{definition}
\begin{lemma}
任意两个$G$的构成区间不交.\par
\end{lemma}
\begin{proof}
设$(\alpha_1, \beta_1)$和$(\alpha_2, \beta_2)$是$G$的两个构成区间, 则$\alpha_1 < \beta_1$, $\alpha_2 < \beta_2$.\par
假设$(\alpha_1, \beta_1)$和$(\alpha_2, \beta_2)$相交, 则$\alpha_1 < \alpha_2 < \beta_1$或$\alpha_2 < \alpha_1 < \beta_2$.\par
但这与$\alpha_i \notin G$和$\beta_i \notin G$矛盾.\par
\end{proof}
\begin{remark}
上面的引理说明了构成区间是不交的, 这也就说明了构成区间是唯一的, 因为任意一个开集都可以由一系列不交的构成区间来表示.\par
\end{remark}
\begin{theorem}
任意开集$G\subset \mathbb{R}$都可以表示为至多可数个不交的构成区间的并, 即$G=\bigcup_{i=1}^{\infty}(a_i,b_i)$, 其中$(a_i,b_i)$均为构成区间.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
设$G$是开集, 则$G$中任意点都是内点, 因此对于任意点$x\in G$, $\exists \delta >0$, 使得$(x-\delta,x+\delta)\subset G$.\par
于是可以将$G$表示为所有这样的区间的并, 即$G=\bigcup_{x\in G}(x-\delta,x+\delta)$.\par
而由于构成区间是不交的, 因此可以将这些区间进行合并, 得到至多可数个不交的构成区间的并.\par
即$G=\bigcup_{i=1}^{\infty}(a_i,b_i)$, 其中$(a_i,b_i)$均为构成区间.\par
\end{proof}
于是我们可以得到闭集的构造, 事实上闭集可以看作开集的补集, 因此我们有下面的结论:\par
\begin{theorem}
任意闭集$F\subset \mathbb{R}$都可以表示为$\mathbb{R}$和至多可数个不交的构成区间的余集的交.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
由闭集的余集为开集可立即得到.\par
\end{proof}
下面我们再来讨论一般的$\mathbb{R}^n$中的开集和闭集的构造, 事实上我们可以将$\mathbb{R}^n$中的开集和闭集看作是$\mathbb{R}$中的开集和闭集的推广.\par
\begin{theorem}
任意开集$G\subset \mathbb{R}^n$都可以表示为至多可数个开区间的并, 即$G=\bigcup_{i=1}^{\infty}I_i$, 其中$I_i$是$\mathbb{R}^n$中的开区间.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
我们以二维空间为例, 高维空间类似可证.\par
设$G\subset \mathbb{R}^2$是开集, 则$G$中任意点都是内点, 因此对于任意点$(x,y)\in G$, $\exists \delta >0$, 使得$(x-\delta,x+\delta)\times (y-\delta,y+\delta)\subset G$.\par
于是可以将$G$表示为所有这样的开区间的并, 即$G=\bigcup_{(x,y)\in G}(x-\delta,x+\delta)\times (y-\delta,y+\delta)$.\par
而由于开区间是不交的, 因此可以将这些开区间进行合并, 得到至多可数个开区间的并.\par
即$G=\bigcup_{i=1}^{\infty}I_i$, 其中$I_i$是$\mathbb{R}^n$中的开区间.\par
\end{proof}
\newpage
\section{Cantor集}
前面我们讨论了许多关于开集和闭集的性质, 现在我们来讨论一个特殊的集合, 这个集合在Lebesgue测度意义下十分重要, 因为它体现了Lebesgue测度并不能完美解决所有Riemann积分的问题.\par
\begin{definition}
考虑取$[0,1]$, 将其分为三段, 即$[0,\frac{1}{3}]$, $(\frac{1}{3},\frac{2}{3})$, $[\frac{2}{3},1]$, 然后去掉中间的$(\frac{1}{3},\frac{2}{3})$, 剩下的部分是$C_1=[0,\frac{1}{3}]\cup [\frac{2}{3},1]$.\par
然后再将$C_1$分为三段, 即$[0,\frac{1}{9}]$, $(\frac{1}{9},\frac{2}{9})$, $[\frac{2}{9},\frac{1}{3}]\cup [\frac{2}{3},\frac{7}{9}]\cup [\frac{8}{9},1]$, 然后去掉中间的$(\frac{1}{9},\frac{2}{9})\cup (\frac{2}{9},\frac{7}{9})$, 剩下的部分是$C_2=[0,\frac{1}{9}]\cup [\frac{2}{9},\frac{1}{3}]\cup [\frac{2}{3},\frac{7}{9}]\cup [\frac{8}{9},1]$.\par
以此类推, 我们可以得到一系列的集合$C_n$, 其中$C_n$是$C_{n-1}$去掉中间的部分后得到的集合.\par
最终我们定义Cantor集为$C=\bigcap_{n=1}^{\infty}C_n$, 即Cantor集是所有$C_n$的交.\par
\end{definition}
\begin{remark}
通过这种方法定义的集合还有很多种, 例如胖Cantor集, 其定义方法与Cantor集类似, 但去掉的部分不同. 这些集合在Lebesgue测度中有着重要的地位, 都是后面Lebesgue测度论中的典型反例.\par
\end{remark}
下面我们进一步讨论Cantor集的性质.\par
\begin{proposition}
Cantor集$C$中的每个点都是聚点.\par
\end{proposition}
\begin{proof}
设$x\in C$, 则$x$是$C_n$的聚点, 因为$C_n$是由去掉中间部分后得到的集合, 而去掉的部分是开区间, 因此对于任意$\delta >0$, 都可以找到一个点在$C_n$中, 且在$x$的$\delta$邻域内.\par
由于$C=\bigcap_{n=1}^{\infty}C_n$, 因此$x$也是所有$C_n$的聚点, 即$x$是Cantor集中的聚点.\par
\end{proof}
\begin{corollary}
Cantor集是闭集.\par
\end{corollary}
\begin{proposition}
Cantor集是疏朗集.\par
\end{proposition}
\begin{proof}
假设Cantor集是不疏朗的, 则存在$\delta >0$, 使得$C$的每个点的$\delta$邻域内都有Cantor集中的点.\par
但由于Cantor集是由去掉中间部分后得到的集合, 其中不含任何区间, 因此对于任意点$x\in C$, $\exists \varepsilon >0$, 使得$(x-\varepsilon,x+\varepsilon)\cap C=\emptyset$.\par
这与假设矛盾, 因此Cantor集是疏朗集.\par
\end{proof}
\btocgroup
\UseTocStyle{chapter}{emph}{toc}
\chapter{Lebesgue测度}
\etocgroup
\section{外测度}
在一般的微积分中, 我们会选择区间和对应的长度来衡量集合的大小, 因为我们发现这是定义和运算微积分的前提. 而对于在第一章中定义的各种不同集合, 我们也需要类似的一种方法来定义集合的大小, 这就自然考虑到下面提及的外测度和测度.\par
\begin{definition}
设$E\subset \mathbb{R}^n$, 则称$E$的外测度为
\begin{equation*}
m^{*}(E)=\inf\left\{\sum_{i=1}^{\infty}|I_i|: E\subseteq \bigcup_{i=1}^{\infty}I_i\right\},
\end{equation*}
其中$I_i$是$\mathbb{R}^n$中的开区间, $|I_i|$是$I_i$的体积.\par
\end{definition}
\begin{example}
考虑两个最特殊的集合$\mathbb{R}$和$\phi$, 我们有$m^{*}(\mathbb{R})=\infty$和$m^{*}(\phi)=0$.\par
\end{example}
\begin{proposition}
外测度具有如下性质:\par
\begin{itemize}
\item (外测度非负性) $m^{*}(E)\geqslant 0$.
\item (外测度的等价定义) $m^{*}(E)=a<\infty \Leftrightarrow \forall \varepsilon >0, \exists \{I_k\}, E\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_k, \sum_{k=1}^{\infty}|I_k|<a+\varepsilon$
\end{itemize}
\end{proposition}
\begin{proof}
考虑到外测度是由若干开区间的并构成的, 且开区间的体积总是非负的, 因此外测度一定非负.\par
根据下确界的定义, 如果$m^{*}(E)=\inf\left\{\sum_{i=1}^{\infty}|I_i|: E\subseteq \bigcup_{i=1}^{\infty}I_i\right\}$.\par
则$\forall \varepsilon >0$, 都存在一组开区间$\{I_k\}$, 使得$E\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_k$且$\sum_{k=1}^{\infty}|I_k|<m^{*}(E)+\varepsilon$.\par
\end{proof}
\begin{corollary}
$\mathbb{R}^n$中可列点集的外测度为0.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
首先考虑$\mathbb{R}^1$上的情形, 设$E=\{r_1,r_2,\cdots\}$, 并且首先考虑$r_1$, 此时应当有$\forall \delta >0, I_{\delta} = (p-\delta,p+\delta)\supset E$.\par
于是$m^{*}(\{r_1\})=\inf\left\{\sum_{i=1}^{\infty}|I_i|: E\subseteq \bigcup_{i=1}^{\infty}I_i\right\}\leqslant |I_{\delta}|=2\delta.$\par
令$\delta \to 0$, 则$m^{*}(\{r_1\})=0$.\par
对于$r_2$, 同理有$m^{*}(\{r_2\})=0$.\par
于是对于$\{r_1,r_2,\cdots\}$, 由于$\{r_1,r_2,\cdots\}$是可列点集, 因此可以找到一组开区间$\{I_k\}$, 使得$E\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_k$且$\sum_{k=1}^{\infty}|I_k|<\varepsilon$.\par
而对于$\mathbb{R}^n$上的情形, 可将其看作$\mathbb{R}^1$上的可列点集的乘积, 因此同样有$m^{*}(E)=0$.\par
\end{proof}
\begin{proposition}
(外测度的单调性) 若$E\subset F$, 则$m^{*}(E)\leqslant m^{*}(F)$.\par
\end{proposition}
\begin{proof}
由外测度的定义, $\exists \{I_k\}, F\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_k, \sum_{k=1}^{\infty}|I_k|<m^{*}(F)+\varepsilon$.\par
因为$E\subset F$, 所以$E\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_k$, 因此$m^{*}(E)\leqslant m^{*}(F)$.\par
\end{proof}
\begin{corollary}
$m^{*}((a,b))=b-a$, $m^{*}([a,b])=b-a$.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
显然$(a,b)$和$[a,b]$都可以被开区间$(a-\varepsilon,b+\varepsilon)$所覆盖, 且其体积为$b-a+2\varepsilon$, 因此当$\varepsilon \to 0$时, 有$m^{*}((a,b))=b-a$和$m^{*}([a,b])=b-a$.\par
\end{proof}
\begin{remark}
上述结论推广至$\mathbb{R}^n$上也是成立的, 综合上面两个推论的证明即可.\par
对于区间某一端点为开的情形, 结论也是成立的, 这里只需要考虑开区间的另一端即可.\par
\end{remark}
\begin{theorem}
(外测度的平移不变性) 设$E\subset \mathbb{R}^n$, $x+E=\{x+y:y\in E\}$, 则$m^{*}(E)=m^{*}(x+E)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
这是很显然的, 因为对于每个满足$m^{*}(E)=\inf\left\{\sum_{i=1}^{\infty}|I_i|: E\subseteq \bigcup_{i=1}^{\infty}I_i\right\}$的开区间$I_i$, 都可以通过平移得到满足$m^{*}(x+E)=\inf\left\{\sum_{i=1}^{\infty}|J_i|: x+E\subseteq \bigcup_{i=1}^{\infty}J_i\right\}$的开区间.\par
而对于每个$I_i$和$J_i$, 都有$|I_i|=|J_i|$, 因此有$m^{*}(E)=m^{*}(x+E)$.\par
\end{proof}
上面讨论了外测度的各种基本性质, 在一般微积分中我们可以自然做集合的各种运算, 其长度都是良好定义的, 因此接下来我们将讨论外测度的可加性.\par
\begin{theorem}
(外测度的次可加性) 设$E_1, \cdots, E_n\subset \mathbb{R}^n$, 则有$m^{*}\left(\bigcup_{k=1}^{\infty}E_k\right)\leqslant \sum_{k=1}^{\infty}m^{*}(E_k)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
若$\exists E_{n_0}, m^{*}(E_{n_0})=\infty$, 则$\sum_{k=1}^{\infty}m^{*}(E_k)=\infty$, 此时显然成立.\par
若$\forall n, m^{*}(E_n)<\infty$, 则$\forall E_k$ 都有$\forall \varepsilon >0, \exists \{I_{k_j}\}, E_k\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_{k_j}, m^{*}(E_k)\leqslant \sum_{j=1}^{\infty}|I_{k_j}|<m^{*}(E_k)+\frac{\varepsilon}{2^k}$.\par
于是$\sum_{k=1}^{\infty}m^{*}(E_k)+\varepsilon \geqslant m^{*}(\bigcup_{k=1}^{\infty}E_k)$. 即成立.\par
\end{proof}
\begin{theorem}
(外测度的分离可加性) 设$E_1, \cdots, E_n\subset \mathbb{R}^n$, 若$\forall i,j, \rho(E_i,E_j)>0$, 则有$m^{*}\left(\bigcup_{k=1}^{\infty}E_k\right)= \sum_{k=1}^{\infty}m^{*}(E_k)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
若$\forall i,j, \rho(E_i,E_j)>0$, 则总可以把每个$E_i$都拆成若干不相交的小区间, 即$E_i=\bigcup_{k=1}^{\infty}E_{i_k}$, $E_j=\bigcup_{k=1}^{\infty}E_{j_k}$且$\left(\bigcup_{k=1}^{\infty}E_{i_k}\right)\cap \left(\bigcup_{k=1}^{\infty}E_{j_k}\right) = \phi $.\par
于是对于每个$E_i$, 都可以找到恰好满足$m^{*}(E_i)=\sum_{i=1}^{\infty}m^{*}(E_{i_k})$的开区间, 使得$E_i\subset \bigcup_{k=1}^{\infty}I_{i_k}$.\par
因此有$m^{*}\left(\bigcup_{i=1}^{\infty}E_i\right)= \sum_{i=1}^{\infty}m^{*}(E_i)$.\par
\end{proof}
\begin{remark}
一般情形的集合的外测度不满足可列可加性.\par
\end{remark}
\newpage
\section{可测集及其测度}
上一节我们提到外测度的可加性是必须满足一定条件才能成立的, 因此对于更特殊的集合, 始终满足可加性的集合就说明其存在一种良好的性质. 因此这里我们就从可加性的角度来考虑集合可测性.\par
\begin{theorem}
设$E$和$F$是定义在$\mathbb{R}^n$上的开区间, 若$E\cap F = \phi$, 则$m^{*}(E\cup F)= m^{*}(E)+m^{*}(F)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
首先由次可加性有$m^{*}(E\cup F)\leqslant m^{*}(E)+m^{*}(F)$. 因此下面证明另一个方向的不等式.\par
考虑$E\subset \bigcup_{i=1}^{\infty}(E\cap I_i)$, 其中$I_i$是开区间, 于是有$m^{*}(E)\leqslant \sum_{i=1}^{\infty}|E\cap I_i|$.\par
对于$F$, 也有$m^{*}(F)\leqslant \sum_{i=1}^{\infty}|F\cap J_i|$.\par
由于$E\cap F = \phi$, $I_i=(I_i\cap E)\cup (I_i\cap F)\cup (I_i\backslash (E\cup F))$. 因此$|I_i|\geqslant |I_i\cap E|+|I_i\cap F|$.\par
由外测度定义可知, $\forall \varepsilon >0, \exists \{I_i\}, m^{*}(E\cup F)\leqslant \sum_{i=1}^{\infty}|I_i|\leqslant m^{*}(E\cup F)+\varepsilon$.\par
于是$m^{*}(E\cup F)+\varepsilon \geqslant \sum_{i=1}^{\infty}|I_i\cap E|+|I_i\cap F|\geqslant m^{*}(E)+m^{*}(F)$.\par
因此有$m^{*}(E\cup F)= m^{*}(E)+m^{*}(F)$.\par
\end{proof}
\begin{remark}
如果考虑集合的等价表示, 上面的定理还有另一种写法.\par
\end{remark}
\begin{corollary}
设$E$和$F$是定义在$\mathbb{R}^n$上的开区间, 若$E\cap F = \phi$, $E\cup F=I$ 则$m^{*}(E\cup F)= m^{*}(I\cap E)+m^{*}(I\cap E^c)$.\par
\end{corollary}
\begin{corollary}
设$E$和$F$是定义在$\mathbb{R}^n$上的任意集合, $\exists I$是开区间, 使得$E\subset I$, $F\subset I^c$, 则$m^{*}(E\cup F)= m^{*}(E)+m^{*}(F)$.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
类似地, 作$m^{*}(E)\leqslant \sum_{k=1}^{\infty}|I\cap I_k|$和$m^{*}(F)\leqslant \sum_{k=1}^{\infty}|I^c\cap I_k|$.\par
则由$E\cap F=\phi$, $I_k=(I_k\cap I)\cup (I_k\cap I^c)$, 此时有$|I_k|=|I_k\cap I|+|I_k\cap I^c|$.\par
\end{proof}
我们发现, 上面的定理和推论都满足可加性, 这说明这些集合具有良好的性质. 而对于一般的集合, 满足这种可加性被称为Carathéodory条件, 其定义如下:\par
\begin{definition}
设$E\subset \mathbb{R}^n$, 则称$E$满足Carathéodory条件, 当且仅当$\forall T\subset \mathbb{R}^n, m^{*}(T)=m^{*}(T\cap E)+m^{*}(T\cap E^c)$.\par
\end{definition}
\begin{remark}
上面的定义说明, 满足Carathéodory条件的集合, 在任意集合上都满足可加性. 这为下面定义可测集提供了一种方式.\par
\end{remark}
\begin{definition}
设$E\subset \mathbb{R}^n$, 则$E$是可测集当且仅当$E$满足Carathéodory条件.\par
若$E$是可测的, 则定义其测度为$m(E)=m^{*}(E)$.\par
记$\mathcal{M}$为所有可测集的集合, $\mathcal{M}$表示可测集族.\par
\end{definition}
\begin{remark}
由次可加性知, 从定义角度说明一个集合可测只需证$\forall T\subset \mathbb{R}^n, m^{*}(T)\geqslant m^{*}(T\cap E)+m^{*}(T\cap E^c)$.\par
另一方面, 可以发现测度是外测度的一个限制, 因此测度满足外测度的所有性质, 但反之未必.\par
此外, 任何集合都可以定义外测度, 但并不是所有集合都可以定义测度.\par
\end{remark}
上面这种条件是针对所有集合的可测性来分析的, 下面我们给出一些定理, 说明一些特殊的集合的可测性可以通过更简单的方法得到.\par
\begin{theorem}
(余集的可测性) $E$可测等价于$E^c$可测.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
由Carathéodory条件知, $\forall T\subset \mathbb{R}^n, m^{*}(T)=m^{*}(T\cap E)+m^{*}(T\cap E^c)$.\par
则有$m^{*}(T)=m^{*}(T\cap E^c)+m^{*}(T\cap E)$, 因此$E^c$满足Carathéodory条件, 即$E^c$可测. 反之亦然.\par
\end{proof}
\begin{theorem}
若$m^{*}(E)=0$, 则$E$是可测的.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
由定义, 只需验证$\forall T\subset \mathbb{R}^n, m^{*}(T)\geqslant m^{*}(T\cap E)+m^{*}(T\cap E^c)$.\par
由$m^{*}(E)=0$, 有$m^{*}(T\cap E)\leqslant m^{*}(E)=0$.\par
再考虑$T\cap E\subset E$, $(T\cap E)\cup (T\cap E^c)=T$, 于是$m^{*}(T\cap E^c)\leqslant m^{*}(T)$.\par
因此有$m^{*}(T)\geqslant m^{*}(T\cap E)+m^{*}(T\cap E^c)$, 即$E$是可测的.\par
\end{proof}
\begin{corollary}
可列集是可测集.\par
\end{corollary}
\begin{proof}
由上面的定理, 外测度为0的集合可测. 而可列集的外测度为0, 因此可列集是可测集.\par
\end{proof}
\begin{theorem}
$E$是可测集, $A\subset E$, $B\subset E^c$当且仅当$m^{*}(A\cup B)=m^{*}(A)+m^{*}(B)$.\par
\end{theorem}
\begin{proof}
由Carathéodory条件知, $\forall T\subset \mathbb{R}^n, m^{*}(T)=m^{*}(T\cap E)+m^{*}(T\cap E^c)$.\par
由$T$的任意性, 令$A=T\cap E$, $B=T\cap E^c$, 则有$m^{*}(T)=m^{*}(A)+m^{*}(B)$.\par
考虑反方向, 设$T=A\cup B$, 由$E$可测, 有$m^{*}(T)=m^{*}(A\cup B)=m^{*}(A)+m^{*}(B)$.\par
于是有$m^{*}(T\cap E)=m^{*}(A)$, $m^{*}(T\cap E^c)=m^{*}(B)$. 即说明$E$可测.\par
\end{proof}
我们再进一步考虑可测集之间作运算, 是否有类似的结果. 事实上可测集之间的运算是封闭的, 其性质如下:\par
\begin{proposition}